Trung tâm giáo dục thờng xuyên Huyện Từ Liêm
Giáo án lý thuyết
Tuần I
Giáo án số: (Văn học) Số tiết: 2 Tổng số tiết đã giảng:
Thực hiện ngày .tháng 8 năm 2005
Tên bài học:
BàI 1
TôI đI học
Mục tiêu học tập:
Sau khi học xong, học sinh cần đạt đợc:
1. Về kiến thức:
Nêu đợc trình tự diễn tả những kỷ niệm về buổi tựu trờng đầu tiên của
nhân vật tôi.
Nêu đợc cảm nhận về thái độ, cử chỉ của ngời lớn đối với những em bé
lần đầu tiên đi học.
Cảm nhận đợc tâm trạng của nhân vật tôi trong lần tựu trờng đầu tiên
trong đời.
2. Về kỹ năng:
Phân tích đợc các hình ảnh so sánh mà nhà văn đã dùng trong tác phẩm
Nêu đợc những đặc sắc về nghệ thuật và sức cuốn hút của tác phẩm, qua
đó, cảm nhận đợc cái đẹp của một bài văn xuôi giàu chất thơ.
3. Về thái độ:
Trân trọng nâng niu những kỷ niệm trong sáng của tuổi thơ, đặc biệt là
ấn tợng tốt đẹp về lần đầu tiên đến trờng.
Thái độ học tập tốt hơn.
1
Tiến trình lên lớp:
I. ổn định lớp : Thời gian 3 phút
Kiểm tra sĩ số (gọi lớp trởng hoặc lớp phó)
Nội dung nhắc nhở:
II. Kiểm tra bài cũ:
III . Giảng bài mới: Thời gian 80 phút (bài hai tiết)
Đồ dùng dạy học:
Nội dung phơng pháp:
Mở bài:
Trong cuộc đời mỗi ngời, những kỷ niệm về tuổi học trò thờng đợc lu giữ bền
lâu trong trí nhớ, đặc biệt là những kỷ niệm về buổi đến trờng đầu tiên. Có nhiều bài
văn, bài thơ viết về chủ đề này, trong đó có bài Tôi đi học của Thanh Tịnh.
Tt
HĐ
Nội dung giảng dạy
Thời gian
(phút)
1 2
3
1. I. Đọc tác phẩm:
1. Giá
o viên đọc diễn cảm
2. HS
đọc nối tiếp
3. GV
nhận xét cách đọc của HS
10
2.
II. Tìm hiểu về tác giả - bố cục- thể
loại từ khó:
1. Tác
20
2
giả - tác phẩm
2. Giả
i thích từ khó
3. Thể
loại và bố cục
3.
III. Đọc và tìm hiểu truyện:
1. Đo
ạn 1:
Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi
khi đi cùng mẹ đến trờng:
- Hoàn cảnh gợi nhớ về kỷ niệm
- Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ về kỷ
niệm
- Tâm trạng của nhân vật tôi trên con đờng
đến trờng
2. Đo
ạn 2: Tâm trạng của nhân vật khi ở tr-
ờng và vào chỗ đón nhận tiết học đầu
tiên.
- Cảm nhận về ngôi trờng
- Hành động, cử chỉ của nhân vật tôi khi
nghe gọi tên và rời tay mẹ vào lớp
- Cảm nhận của nhân vật tôi khi vào trong lớp
học
- Hành động cử chỉ của những ngời lớn đối
với các cậu học trò nhỏ
3. Các thủ pháp nghệ thuật:
35
3
Biện pháp so sánh: 3
đặc sắc nt: kể + tả+ bộc lộ cảm xúc/
kết cấu tâm trạng tạo nên chất trữ tình cho
tác phẩm
Sức cuốn hút: chất thơ từ thiên nhiên,
tình huống, tình cảm ấm áp .tạo nên cho
tác phẩm chất trữ tình thiết tha, êm dịu.
4.
V. Luyện tập:
Phân tích dòng cảm xúc của nhân vật
tôi trong tác phẩm.
Viết 1 đoạn văn ngắn ghi lại ấn tợng của
mình ở buổi tựu trờng đầu tiên.
15
(Làm ở nhà)
4
Nội
dun
Phơng pháp thực hiện
Hoạt động
của giáo viên
Hoạt động của trò
HĐ 1
I. Đọc tác phẩm:
1. GV đọc trớc thật diễn
cảm, chậm rãi.
GV nhận xét phần đọc của
học sinh (tốt hay không)
HS đọc nối tiếp theo, yêu cầu cũng diễn cảm
HĐ 2
II. Tìm hiểu về tác giả -
bố cục- thể loại từ
khó:
1. tác giả Thanh Tịnh:
GV hớng dẫn cho HS đọc
thầm phần hớng dẫn trong
SGK
2. Thể loại:
Hỏi:
- Tác phẩm này có thể xếp
vào kiểu văn bản nào? Vì
sao?
3. Bố cục:
Truyện chia thành mấy
đoạn?
HS đọc thầm
HS trả lời:
- Đây là một truyện ngắn đậm chất trữ tình,
cốt truyện đơn giản, có thể xếp vào loại văn
biểu cảm vì toàn truyện là cảm xúc tâm trạng
của nhân vật trong buổi đầu tựu trờng.
Cách 1: (năm đoạn):
- Đoạn 1: từ đầu đến tng bừng rộn rã :
Khơi nguồn nỗi nhớ
- Đoạn 2: buổi mai hôm ấy .trên ngọn núi :
trên đờng đến trờng
- Đoạn 3: Trớc sân trờng .trong các lớp :
tâm trạng ở trờng
- Đoạn 4: Ông đốc chút nào hết : gọi tên
5
4. Từ khó:
Yêu cầu HS đọc thầm trong
SGK và giải thích thêm cho
kỹ.
vào lớp
- Đoạn 5: Một mùi hơng lạ Tôi đi học :
Tâm trạng khi ngồi vào học tiết đầu tiên.
Cách 2: hai đoạn (đoạn 1 = 1+2, đoạn 2
=3+4+5)
HS đọc thầm
HĐ 3
III. Đọc và tìm hiểu
truyện:
1. tâm trạng của nhân
vật tôI khi cùng mẹ đến
trờng:
- GV đọc lại một lần thật
diễn cảm.
-Nỗi nhớ buổi tựu trờng của
nhân vật tôi (NVT) đợc
khơi nguồn từ thời điểm
nào?
- Tâm trạng của NVT khi
nhớ lại những kỷ niệm cũ
nh thế nào?
HS trả lời:
- Cuối thu, đầu tháng chín thời điểm ngày
tựu trờng
- Cảnh thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bàng
bạc.
- Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè cùng mẹ
đến trờng.
- Thể hiện qua những từ láy: mơn man, náo
nức, tng bừng, rộn rã .
- Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở
trong lòng.
- Không mâu thuẫn mà nó hỗ trợ nhau, bổ
sung cho nhau nhằm diễn tả tâm trạng khi
nhớ lại và cảm xúc thực của NVT khi ấy.
6
- Những cảm xúc ấy có trái
ngợc nhau không? Vì sao?
- Tâm trạng của NVT thay
đổi nh thế nào trên con đờng
đến trờng?
Giáo viên khái quát lại đoạn
này
- Các từ láy nhằm rút ngắn bớt thời gian giữa
quá khứ và hiện tại.
HS trả lời:
- Thấy cảnh vật tự nhiên thay đổi vì trong
lòng đang có sự thay đổi lớn.
- Cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn
- Cầm hai quyển vở cũng thấy nặng
- Muốn cầm bút thớc để thể hiện mình
- Có ngay ý nghĩ non nớt rằng những ngời
thạo mới cầm nổi.
HĐ 4
2. Tâm trạng của nhân vật
khi ở trờng và vào chỗ đón
nhận tiết học đầu tiên:
- Cảm nhận về ngôi trờng
- Hành động, cử chỉ của
nhân vật tôi khi đến trờng,
nghe gọi tên và rời tay mẹ
vào lớp
Hai lần cảm nhận khác nhau:
- lần 1: trờng cao và sạch hơn những
ngôi nhà trong lang
- lần 2: trờng vừa xinh xắn vừa oai
nghiêm
Tất cả chứng tỏ nhân vật tôi vừa thích vừa sợ:
tự nhiên thấy mình bé nhỏ và lo sợ vẩn vơ.
- Khi đến trờng: bỡ ngỡ nép bên ngời thân,
chỉ dám nhìn một nửa, chỉ dám đi từng bớc
nhẹ, thèm vụng, ớc ao đợc nh học trò cũ .
(so sánh với hình ảnh con chim)
7
- Cảm nhận của nhân vật tôi
khi vào trong lớp học
- Hành động cử chỉ của
những ngời lớn đối với các
cậu học trò nhỏ
GV khái quát lại
- Khi nghe gọi tên: tim nh ngừng đập, giật
mình lúng túng, càng ngày càng lúng túng
hơn .
- Khi rời tay mẹ: sợ, khóc, cảm thấy xa mẹ
hơn bao giờ hết .
- Thấy cái cũng lạ và hay
- Lạm nhận chỗ ngồi là của riêng mình và
thấy ngời bạn ngồi bên thân thiết nh đã quen
từ lâu.
- Thấy con chim bên bờ cửa sổ mà nuối tiếc
quãng thời gian tự do của tuổi thơ
- Chăm chỉ, nghiêm trang đón nhận giờ học
đầu tiên
- Ông đốc thì âu yếm, nhẫn nại, ân cần
- Thầy giáo trẻ thì dịu dàng, vui tính, giàu
tình thơng yêu
- Các phụ huynh thì chu đáo, trân trọng buổi
tựu trờng của các em
Toàn xã hội đã dành cho các em những
tình cảm u ái, ấm ấp nhất.
HĐ 4
3. Các biện pháp NT:
So sánh
Có 12 lần, nhng chỉ xét 3 lần tiêu biểu sau:
- Tôi quên nh cành hoa tơi mỉm cời giữa
bầu trời quang đãng
- ý nghĩ ấy .trên ngọn núi
- Họ nh những con chim .trong cảnh lạ.
Các hình ảnh trên xuất hiện vào những
8
Đặc sắc nt:
Sức cuốn hút: tha, êm
dịu.
thời điểm khác nhau để diễn tả cảm xúc
của nhân vật tôi. Đây là sự so sánh giàu
hình ảnh giữa sự vật và hiện tợng, giữa
tâm trạng của nhân vật và cảnh sắc thiên
nhiên trong trẻo, trữ tình.
Nhờ đó mà chúng ta hiểu đợc suy nghĩ
của nhân vật và truyện thêm man mác chất
trữ tình trong trẻo.
- Kể + tả+ bộc lộ cảm xúc/ kết cấu tâm trạng
tạo nên chất trữ tình cho tác phẩm
- Chất thơ từ thiên nhiên, tình huống, tình
cảm ấm áp .tạo nên cho tác phẩm chất trữ
tình thiết
HĐ 5
V. Luyện tập
- Khái quát lại dòng cảm
xúc của nhân vật tôi:
- Viết đoạn văn:
Nao nức, cảm giác trong sáng, tng bừng rộn
rã, lòng thay đổi lớn, trang trọng và đứng
đắn, thèm, muốn thử sức mình, ý nghĩ non
nớt ngây thơ, lo sợ vẩn vơ, bỡ ngỡ, ngập
ngừng e sợ, thèm vụng ớc ao thầm, cảm thấy
chơ vơ, vụng về lúng túng, quả tim nh ngừng
đập, quên cả mẹ đứng sau, càng lúng túng
hơn, tự nhiên thấy nặng nề lạ lùng, nức nở
khóc theo, lạm nhận chỗ ngồi là của mình,
quyến luyến với bạn mới quen, thèm thuồng
nhìn theo cánh chim bay ngoài cửa sổ, trở
về với thực tại, đón nhận giờ tập viết đầu
tiên: Tôi đi học.
Học sinh làm ở nhà.
IV . tổng kết bài: 5 phút
- Đối với mỗi con ngời thời thơ ấu thờng có
9
nhiều kỷ niệm ngọt ngào, nhất là buổi tựu trờng
đầu tiên.
- Truyện không có cốt truyện, gần với thơ ,
tạo đợc mối đồng cảm với ngời đọc bởi giọng
điệu trữ tình man mác, trong trẻo.
HS ghi lại
V . Câu hỏi và bài tập: 2 phút
Soạn bài mới: Trong lòng mẹ (SGK tr 13).
VI . Tự đánh giá của giáo viên về: Chất lợng, nội dung, phơng pháp, thời
gian thực hiện bài giảng:
Thông qua tổ bộ môn
10
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét