Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Công tác lập kế hoạch của các doanh nghiệp nhằm mục tiêu sử dụng
một cách hợp lý toàn bộ giá trị tài để tiến hành sản xuất kinh doanh, nâng cao
năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế. Công tác lập kế
hoạch sản xuất kinh doanh nhằm xác định số lượng từng loại sản phẩm, giá
cả, chất lượng sản phẩm để đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường và hiệu quả
cao.
1.3.Vai trò của kế hoạch
Trong nền kinh tế thị trường doanh nghiệp thường xuyên phải đối mặt
với quy luật thị trường. Vì vậy những dấu hiệu thị trường là cơ sở để các
doanh nghiệp thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh của mình.
Trong nền kinh tế thị trường, vai trò chính của kế hoạch kinh doanh
được thể hiện như sau:
Kế hoạch hoá là nhằm đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp, cho
nên chính các hoạt động của công tác kế hoạch là tập trung sự chú ý vào
những mục tiêu này. Thị trường rất linh hoạt và thường xuyên biến động, kế
hoạch và quản lý bằng kế hoạch giúp các doanh nghiệp dự kiến được cơ hội
thách thức có thể xảy ra để quyết định nên làm cái gì? làm như thế nào? khi
nào làm? và ai làm? trong một thời kỳ nhất định. Vậy nên doanh nghiệp cần
phải có kế hoạch và tổ chức hoạt động thông qua những chỉ tiêu được lập
trước nếu không sinh mệnh của doanh nghiệp diễn ra ngẫu nhiên và tính rủi ro
trong hoạt động kinh doanh sẽ tăng lên.
Công tác kế hoạch hoá với việc ứng phó những bất định và đổi thay
của thị trường. Lập kế hoạch là dự kiến những vấn đề của tương lai, mà tương
lai rất ít khi chắc chắn, tương lai càng dài thì kết quả càng quyết định càng
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
kém chắc chắn. Các nhà quản lý luôn tìm cách tốt nhất để đạt được mục tiêu
đặt ra, phân công, phối hợp hoạt động của các bộ phận trong hệ thống tổ chức
trong quá trình thực hiện mục tiêu kế hoạch và tháo gỡ ứng phó với những bất
ổn trong diễn biến sản xuất kinh doanh.
Sự bất ổn định và đổi thay của môi trường đòi hỏi họ, ngoài việc soạn
lập kế hoạch, phải tiến hành các nội dung khác của công tác kế hoạch hoá là
triển khai thực hiện, kiểm tra công việc của các cấp tổ chức, điều chính các
hoạt động cần thiết để đảm bảo thực thi các mục tiêu kế hoạch đặt ra.
Công tác kế hoạch hoá với việc tạo khả năng tác nghiệp kinh tế trong
doanh nghiệp. Quá trình sản xuất cần phải được phân chia thành các tác
nghiệp kinh tế, kỹ thuật chi tiết theo thời gian và không gian. Công tác kế
hoạch kinh doanh tạo cơ sở cho việc nhìn nhận logic các nội dung hoạt động
có liên quan chặt chẽ với nhau trong quá trình tiến tới mục tiêu sản xuất sản
phẩm và dịch vụ cuối cùng. Trong nền tảng đó, các nhà quản lý thực hành các
phân công, điều độ, tổ chức các hành dodọng cụ thể, chi tiết theo đúng trình
tự đảm bảo cho sản xuất sẽ không bị rối loạn và ít bị tốn kém.
2.Các loại kế hoạch trong doanh nghiệp
2.1. Theo thời gian thực hiện kế hoạch
Các kế hoạch được phân ra thành kế hoạch ngắn hạn, trung hạn, dài hạn.
Kế hoạch dài hạn : Là kế hoạch cho thời kỳ từ 5 năm trở lên nhằm xác
định các lĩnh vực hoạt động của tổ chức, xác định các mục tiêu,chính sách
giải pháp dài hạn về tài chính, đầu tư, nghiên cứu phát triển …do những nhà
quản lý cấp cao lập mang tính tập trung cao và linh hoạt.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Kế hoạch trung hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ từ 1 đến 5 năm nhằm phác
thảo các chính sách, chương trình trung hạn để thực hiện các mục tiêu được
hoạch định trong chiến lược của tổ chức. Kế hoạch trung hạn được lập bởi các
chuyên gia quản lý cấp cao, chuyên gia quản lý điều hành đồng thời nó ít tập
trung và ít uyển chuyển hơn kế hoạch dài hạn.
Kế hoạch ngắn hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ dưới 1 năm, là sự cụ thể
hoá nhiệm vụ sản xuất kinh doanh dựa vào mục tiêu chiến lược, kế hoạch, kết
quả nghiên cứu thị trường, các căn cứ xây dựng kế hoạch phù hợp với điều
kiện năm kế hoạch do các chuyên gia quản lý điều hành và chuyên gia quản lý
thực hiện lập nên .Kế hoạch này không mang tính chất tập trung và thường rất
cứng nhắc, ít linh hoạt .
Công tác kế hoạch của doanh nghiệp là tổng hợp các loại kế hoạch trên
chúng có tác dụng hỗi trợ dan xen lẫn nhau. Trong đó, kế hoạch dài hạn giữ
vai trò trung tâm, chỉ đạo trong hệ thống kế hoạch sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp, là cơ sở để xây dựng kế hoạch trung hạn và kế hoạch hằng năm
2.2. Đứng trên góc độ nội dung ,tính chất hay cấp độ của kế hoạch
Chúng ta có thể chia hệ thống kế hoạch làm hai bộ phận:kế hoạch chiến
lược và kế hoạch chiến thuật(tác nghiêp).
Kế hoạch chiến lược: lập kế hoạch chiến lược phổ biến đối với các doanh
nghiệp lớn khi mà hoạt động của chúng trở nên phức tạp hơn, cạnh tranh gay
gắt hơn, đa dạng hơn trong khi tiến bộ của khoa học kỹ thuật trở nên tăng tốc
hơn khiến cho doanh nghiệp khó khăn trong việc lựu chọn các mục tiêu phát
triển công nghệ và sản phẩm mới xâm nhập thị trườn.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Kế hoạch chiến lựơc xuất phát từ khả năng thực tế cuả doanh nghiệp nó
thể hiện sự phản ứng khách quan vớii hoàn cảnh bên trong và bên ngoài
doanh nghiệp .kế hoạch chiến lược soạn thảo cho một thời gian dài và mang
tính định hướng của kế hoạch.Trách nhiệm soạn thảo kế hoạch chiến lược là
của lãnh đạo doanh nghiệp vì nó đòi hỏi trách nhiệm cao và quy mô hoạt động
lớn của các nhà quản lý.
Kế hoạch tác nghiệp:là công cụ định hướng chiến lược thành các chương
trình áp dụng cho các bộ phận của doanh nghiệp, cụ thể ở những bộ phận kế
hoạch riêng biệt trong hoạt động kinh doanh như: kế hoạch sản xuất, kế hoạch
marketing, kế hoạch tài chính, nhân sự của doanh nghiệp.
3. Quy trình xây dựng kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp trong nền
kinh tế thị trường
3.1. Quy trình kế hoạch hoá trong doanh nghiệp
Trong các quy trình kế hoạch hoá trong doanh nghiệp, thì quy trình
PDCA( Plan, Do, Chech, Act) là quy trình được áp dụng rộng rãi tại các
doanh nghiệp ở các nước kinh tế thị trường phát triển và đặc biệt được ưa
chuộm tại nhật.Theo quy trình này các hoạt động liên quan đến kế hoạch
được chia thành các bước cơ bản sau:
Bước 1. Soạn lập kế hoạch, giai đoạn đầu tiên của kế hoạch
hoá.,nhằm xác định các nhiệm vụ ,mục tiêu chiến lược, các chương trình và
các chỉ tiêu kế hoạch …trong nền kinh tế thị trường, soạn lập kế hoạch
thường xây dựng nhiều phương án khác nhau, trên cơ sở đó đưa ra các sự lựa
chọn chiến lược và chương trình hành động.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Bước 2. Các hoạt động chiển khai tổ chức kế hoạch. Đây là khâu mang
tính quyết định đến việc thực hiện đặt ra trong kỳ kế hoạch và kết quả hoạt
động của quá trình này được thể hiện thực tế bởI các hoạt động doanh nghiệp.
Nộii dung chu yếu của nó bao gồm thiết lập và tổ chức các yếu tố nguồn lực
cần thiết, sử dụng các chính sách, các biện pháp nhằm đảm bảo các yêu cầu
tiến độ đặt
Bước 3. Tổ chức công tác theo dõi, giám sát thực hiện kế hoạch. Thúc
đẩy thực hiện các mục tiêu, phát hiện những phát sinh không phù hợp và điêu
quan trọng nhất tìm được các nguyên nhân dẫn các phát sinh, nguyên nhân
này thuộc về các cấp thực hiện hay ý thức chủ quan của cấp lãnh đạo hay là
những phát sinh đột xuất trong quá trình chiển khai.
Bước 4. Điều chỉnh thực hiện kế hoạch.Từ những phân tích về hiện tượng
không phù hợp với mục tiêu, cac nhà kế hoạch đưa ra các quyết định điều
chỉnh cần thiết và kịp thời.Các điều chỉnh có thể là :
Thay đổii nội dung của hệ thống tổ chức nhưng nội dung ban đầu trong
kế hoạch không bị thay đổi.trên cơ sở phân tích đánh gia các khâu, các bộ
phận có liên quan đến hệ thống quản lý và bị quản lý, đối chiếu với mục tiêu
nhăm thực hiện mục tiêu đề ra.
Thay đổi mục tiêu bộ phận trong hệ thống mục tiêu đề ra ban
đầu.thường áp dụng khi không thể thay đổi tổ chức hoạch chi phí thay đổi của
tổ chức quá lớn
Quyết định chuyển hướng sản xuất kinh doanh trong điều kiện bất khả
kháng.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Quy trình kế hoạch các khâu không phải là một trình tự được thực hiện
xen kễ nhau, tác động hỗi trợ nhau, trong đó khâu kế hoạch là quan trọng
nhất. vì nó là khâu đầu tiên của quy trình nó đòi hỏi xác đinh mục tiêu,đưa ra
các quyết định có căn cứ, sự hiểu biết và thận trọng trong mọi quyết định .
3.2.Các bước soan lập kế hoạch
Soạn lập kế hoạch kinh doanh là bước đầu tiên và quan trọng nhất
trong quy trình kế hoạch hoá. Lập kế hoạch phải tuân thủ theo một quy trình
các bước đi cụ thể.
Hình 2: Các bước soạn lập kế hoạch
Sơ đồ tổng quát trên mô tả các bước đi cụ thể của quá trình lập kế
hoạch như sau:
Bước 1: Nhận thức cơ hội trên cơ sở xem xét đánh giá môi trường bên
trong và bên ngoài doanh nghiệp xác định thành phần cơ bản của môi trường
tổ chức, đưa ra các thành phần cơ bản của môi trường tổ chức, đưa ra các
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Phân tích
môi
trường
Nhiệm
vụ và
mục tiêu
Kế
hoạch
chiến
lược
Chương
trình
dự
án
Kế hoạch
tác nghiệp
và
ngân sách
Đánh giá
và hiệu
chỉnh các
pha của
kế hoạch
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
thành phần có ý nghĩa thực tổ chức với doanh nghiệp, thu thập và phân tích
thông tin về thành phần này. Việc đưa ra các mục tiêu thực hiện của doanh
nghiệp trong thời kỳ kế hoạch phụ thuộc vào những phân tích, tìm hiểu cơ hội
có trong tương lai và dựa trên cơ sở điểm mạnh điểm yếu của doanh nghiệp.
Bước 2: Thiết lập nhiệm vụ, mục tiêu cho toàn doanh nghiệp và cho
các đơn vị cấp dưới. Các mục tiêu sẽ xác định kết quả cần thu được và chỉ ra
các điểm kết thúc trong các việc cần làm, nơi nào cần phải chú trọng ưu tiên
và các gì cần hoàn thành bằng một hệ thống các chiến lược, các chính sách,
các thủ tục, các ngân quỹ các chương trình.
Bước 3: Lập kế hoạch chiến lược. Doanh nghiệp so sánh các nhiệm vụ,
mục tiêu với kết quả nghiên cứu về môi trường bên trong và bên ngoài. Xác
định sự cách biệt giữa chúng và bằng việc sử dụng những phương pháp phân
tích chiến lược đưa ra các phương án kế hoạch chiến lược khác nhau. Kế
hoạch chiến lược xác định các mục tiêu dàn hạn, chính sách để thực hiện mục
tiêu. Bước này gồm khâu cụ thể sau.
Xác định các phương án kế hoạch chiến lược: xác định các phương án
hợp lý tìm ra phương án triển vọng nhất.
Đánh giá các phương án lựa chọn: Sau khi tìm được các phương án có
triển vọng nhất cần tiến hành đánh giá và xem xét điểm mạnh, yếu của từng
phương án.
Lựa chọn phương án cho kế hoạch chiến lược đây là khâu quyết định
đến việc cho ra đời bản kế hoạch chiến lược. Việc quyết địnhmotọ trong số
các phương án kế hoạch chiến lược phụ thuộc vào những ưu tiên về mục tiêu
cùng thực hiện trong thời kỳ kế hoạch. Ngoài lựa chọn phương án cũng phải
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
lưu ý đến các phương án dự phòng và những phương án phụ thuộc để sử dụng
trong những trường hợp cần thiết.
Bước 4: Xác định các chương trình, dự án. Đây là các phân hệ của kế
hoạch chiến lược. Các chương trình thường xác định sự phát triển của một
trong các mặt hoạt động quan trọng của đơn vị kinh tế như: Chương trình
hoàn thiện công nghệ chương trình kiểm tra chất lượng sản phẩm, chương
trình tính toán dự trữ…Các dự án thường định hướng đến một mặt hoạt động
cụ thể hơn như dự án phát triển thị trường, đổi mới sản phẩm. Nội dung của
việc xây dựng các chương trình và dự án bao gồm: Với chương trình xác định
các mục tiêu, nhiệm vụ; các bước tiến hành; các nguồn lực cần sử dụng và các
yếu tố khác cần thiết để tiến hành chương trình hành động cho trước, những
yêu cầu về ngân sách cần thiết.
Với dự án: Thường được xác định một cách chi tiết hơn chương trình,
nó bao gồm các thông số về tài chính và kỹ thuật, các tiến hành độ thực hiện
tổ chức huy động và sử dụng nguồn lực, hiệu quả kinh tế tài chính.
Bước 5: Soạn lập hệ thống kế hoạch chức năng và ngân sách.
Mục tiêu của kế hoạch kinh doanh thường hướng tới là: đáp ứng đòi
hỏi của thị trường; Nâng cao hiệu quả của hoạt động kinh doanh, quản lý một
cách có hiệu quả hơn các nguồn lực. Đảm bảo thực hiện chiến lược kinh
doanh đã chọn, cụ thể là: thực hiện các mục tiêu chiến lược, kiểm soát quá
trình triển khai chiến lược. Để thực hiện các mục tiêu nói trên, kế hoạch chiến
lược cần phải cụ thể hoá bằng hệ thống các kế hoạch chức năng, xem như đó
là kế hoạch tác nghiệp để chỉ đạo và điều hành sản xuất kinh doanh.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sau khi các kế hoạch tác nghiệp được xây dựng xong cần lượng hoá
chúng dưới dạng tiền tệ các dự toán về mua sắm các yếu tố sản xuất, phục vụ
bán hàng, nhu cầu vốn gọi là soạn lập ngân sách. Ngân sách chung của doanh
nghiệp biểu thị tổng toàn bộ thu nhập và chi phí, lợi nhuận hay số dư tổng hợp
và các khoản mục cân đối. Chính như chi tiêu tiền mặt hay chi phí đầu tư.
Ngoài ngân sách chung mỗi bộ phận hay chương trình của doanh nghiệp cũng
soạn lập ngân sách riêng của mình.
Bước 6: Đánh giá hiệu chỉnh các pha của kế hoạch. Đây có thể coi là
bước thẩm định cuối cùng trước khi cho ra một văn bản kế hoạch. Các nhà
lãnh đạo doanh nghiệp với các nhà chuyên môn kế hoạch cũng như chức năng
khác có thể sử dụng thêm đội ngũ chuyên gia, tư vấn kiểm tra lại các mục tiêu
chỉ tiêu. Các kế hoạch chức năng, ngân sách, các chính sách…phân định kế
hoạch theo các pha có liên quan đến tổ chức thực hiện kế hoạch trên cơ sở đó
tiến hành các phê chuẩn cần thiết để chuẩn bị chuyển kế hoạch Soạn lập kế
hoạch kinh doanh là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình kế
hoạch hoá. Lập kế hoạch phải tuân thủ theo một quy trình các bước đi cụ thể.
4. Các phương pháp lập kế hoạch sản xuất kinh doanh
Trong thực tế doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều phương pháp để lập
kế hoạch, tuỳ thuộc vào mục đích, yêu cầu mà doanh nghiệp sử dụng các
phương pháp khác nhau.
4.1.Phương pháp cân đối
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Phương pháp này gồm các bước sau :
Bước 1: Xác định khả năng của doanh nghiệp, bao gồm khả năng sẵn
có và khả năng chắc chắn có trong tương lai của doanh nghiệp và các yếu tố
sản xuất .
Bước 2: Cân đối giữa nhu cầu của thị trường và khả năng về các yếu
tố để sản xuất.
Trong nền kinh tế thị trường, phương pháp cân đối được xác định bởi
những yêu cầu sau :
Cân đối được thực hiện phải là cân đối động. Cân đối để lựa chọn
phương án tối ưu chứ không phải là cân đối theo phương án đã được chỉ định.
Các yếu tố để cân đối là những yếu tố biến đổi theo môi trường kinh doanh,
đó là nhu cầu của thị trường và khả năng có thể khai thác các nguồn lực của
doanh nghiệp trong kỳ kế hoạch.
Thực hiện cân đối liên hoàn ,nghĩa là tiến hành nhiều cân đối kế tiếp
nhau để bổ sung và điều chỉnh phương án cho phù hợp với những thay đổi
của môi trường kinh doanh .
Trước khi tiến hành cân đối tổng thể các yếu tố thì phải thực hiện cân
đối trong những yếu tố trước .Kết quả cân đối tổng hợp phải là căn cứ để xác
định năng lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và là cơ sở để xác định
hoặc điều chỉnh các phương án kinh doanh của doanh nghiệp.
Lỗ Minh vũ Lớp KTPT47B
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét