Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
đánh giá phải có chu kỳ hơn nữa đánh giá phải có kết quả cuối cùng.
- Tính chính thức của hệ thống: Đợc thể hiện nh đánh giá phải bằng văn bản
kết quả đánh giá phải có sự thảo luận với ngời lao động trớc khi đa ra quyết
định có liên quan phải có thông tin phản hồi, đánh giá bằng văn bản phải có sự
phê chuẩn.
1.2 - Phơng pháp đánh giá thực hiện công việc
1.2.1.Phơng pháp thang đo đánh giá đồ hoạ.
Ngời đánh giá sẽ cho ý kiến đánh giá về sự thực hiện công việc của ngời lao
động theo một mức độ từ thấp đến cao và chia làm 2 tiêu thức.
- Nhóm tiêu thức liên quan đến số lợng công việc. Nh số lợng công việc,
chất lợng công việc.
- Nhóm tiêu thức liên quan đến hành vi thực hiện công việc. Nh kỷ luật lao
động tinh thần hợp tác lao động, khả năng phát triển, tinh thần sáng tạo .
Khi đánh giá ngời đánh giá xác định mức độ hoàn thành công việc của ngời
lao động theo mức độ nào, suất sắc, trung bình theo từng tiêu thức một.Sau
đây là mẫu phiếu đánh giá của ngời lao động theo phơng pháp thang đo đánh
giá đồ hoạ.
Bảng 1.1:Mẫu phiếu đánh giá bằng phơng pháp thang đo đánh giá đồ hoạ
Phơng pháp đánh giá này có u điểm: Đơn giản dễ thiết kế và dễ sử dụng
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
4
Họ tên nhân viên: Chức danh công việc:
Họ tên ngời đánh giá: Bộ phận:
Thời gian đánh giá:
Xếp loại
Tiêu thức
Dới
Yếu
cầu(1đ)
Đạt
yêu
cầu(2đ)
Khá
(3đ)
Giỏi
(4đ)
Xuất
sắc
(5)
1.Số lợng công việc
2.Chất lợng công việc
3.Độ tin cậy
4.Thái độ làm việc
5.Tính sáng tạo
6.Sự phối hợp công việc
Tổng điểm
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
đánh giá bằng phơng pháp này có thể cho một số điểm nhất định do đó mà có
thể so sánh kết quả của ngời lao động này với ngời lao động khác ngoài ra ph-
ơng pháp còn đựơc áp dụng rộng rãi.
Bên cạnh đó không tránh khỏi những lỗi nh lỗi thiên vị, định kiến, ảnh hởng
bởi các sự kiện quan trọng gần nhất lỗi xu hớng hay thoái quá do đó mà kết quả
đánh giá không chính xác. Ngoài ra đánh giá bằng phơng pháp thang đo đánh
giá đồ hoạ cũng phát sinh nhiều vấn đề nh lựa chọn các tiêu thức không phù hợp
hoặc kết hợp các kết quả không chính xác trong tổng số.
1.2.2.Phơng pháp danh mục kiểm tra.
Ngời đánh giá sẽ sử dụng 1 danh mục các câu mô tả hành vi của ngời lao
động diễn ra trong suốt quá trình làm việc. Cụ thể ngời đánh giá công việc sẽ
sắp xếp các chỉ tiêu quan trọng từ thấp đến cao hay ngợc lại từ quan trọng hơn
đến ít quan trọng. Để thuận tiện cho việc đánh giá thì ngời đánh giá có thể liên
hệ một hệ thống các danh mục từ ít quan trọng đến quan trọng cao hơn sau đó
khi đánh giá cảm thấy phù hợp ở phần nào thì tích vào phần đó. Sau đây là mẫu
phiếu đánh giá bằng phơng pháp danh mục kiểm tra.
Bảng 1.2: Mẫu phiếu đánh giá bằng phơng pháp danh mục kiểm tra.
Phơng pháp này đánh giá đơn giản, dễ thực hiện kết quả thể hiện bằng điểm
cụ thể do đó mà thuận lợi ra các quyết định quản lý đồng thời tránh các lỗi
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
Họ tên nhân viên: Họ tên người đánh giá.
Bộ phận Chức danh:
Ngày đánh giá:
1.Tự giác làm việc.
2.Nơi làm việc gọn gàng sạch sẽ.
3.Có tinh thần học hỏi tự giác.
4.Có sự phối kết hợp chặt chẽ
5.Có thái độ không tốt khi làm thêm giờ.
6.Hay cãi lại cấp trên.
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
trung bình dễ dãi.
Tuy nhiên để đánh giá chính xác cho từng bộ phận khác nhau phải thiết kế
danh mục cho từng bộ phận một, việc xác định trọng số phức tạp phải có sự trợ
gíup của bộ phận chuyên môn.
1.2.3.Phơng pháp ghi chép các sự kiện quan trọng.
Bằng phơng pháp này ngời đánh giá ghi lại các sự kiện xảy ra của ngời lao
động trong suốt quá trình làm việc theo hai hớng tích cực và tiêu cực và thời
điểm xảy ra các sự việc đó.Sau đây là mẫu phiếu phơng pháp ghi chép các sự
kiện quan trọng.
Bảng 1.3: Mẫu phiếu phơng pháp ghi chép các sự kiện quan trọng.
Đánh giá bằng phơng pháp này tránh đợc lỗi thiên vị, định kiến hay ảnh h-
ởng bởi các sự kiện quan trọng gần nhất, đồng thời cung cấp các thông tin phản
hồi phù hợp cải tiến hành vi lao động rất tốt.
Bên cạnh đó không tránh khỏi những nhợc điểm nh tốn nhiều thời gian để
ghi chép các sự kiện quan trọng, kết quả không đựơc thể hiện cụ thể do đó mà
khó so sánh giữa các nhân viên với nhau trong cùng bộ phận.
1.2.4. Phơng pháp thang đo dựa trên hành vi.
Thực chất của phơng pháp này là kết hợp giữa phơng pháp thang đo đánh
giá đồ hoạ và phơng pháp ghi chép các sự kiện quan trọng, phơng pháp này chia
làm hai phơng pháp đánh giá sau:
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
6
Họ tên nhân viên: Họ tên ngời đánh giá.
Bộ phận Chức danh:
Ngày đánh giá:
Thời gian Tích cực Tiêu cực
5/2/2007 Phát hiện máy có sự cố Không tiết kiệm nguyên vật liệu
10/2/2007 Phát hiện công nhân ăn
trộm
Hút thuốc khi làm việc
15/2/2007 Dập đám cháy nhỏ Tự ý rủ nhân viên trong công ty
cùng nghỉ việc.
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.2.4.1 Phơng pháp kỳ vọng hành vi.
Phơng pháp này đợc biểu hiện qua hai bớc.
Bớc 1: Phân nhóm các hành vi thực hiện công việc theo phơng pháp ghi
chép các sự kiện quan trọng thành nhóm hay tổ công việc.
Bớc 2: Theo từng yếu tố công việc các hành vi thực hiện công việc xắp xếp
theo một thang đo tơng ứng với mức độ thực hiện công việc từ suất xắc đến yếu
kém.
1.2.4.2 Phơng pháp thang đo quan sát hành vi.
Phơng pháp này ngời đánh giá phải xác định tần xuất sảy ra các hành vi
theo thang đo từ luôn luôn, thờng xuyên, thỉnh thoảng và không bao giờ xảy ra.
Bảng 1.4: Mẫu phiếu Phơng pháp thang đo dựa trên hành vi
Ưu điểm của phơng pháp này là gắn liền với công việc, hạn chế lỗi thiên vị
hay định kiến trong đánh giá đồng thời tạo điều kiện tốt cho thông tin phản hồi
tạo sự nhất trí giữa ngời lao động trong đánh giá.
Tuy nhiên phơng pháp này cũng mắc phải những nhợc điểm nh kết quả
đánh giá không chính xác không đánh giá hết các hành vi hơn nữa việc xây
dựng mẫu phiếu đánh giá phức tạp tốn nhiều thời gian.
1.2.5. Phơng pháp so sánh.
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
7
Họ tên nhân viên: Họ tên ngời đánh giá.
Bộ phận Chức danh:
Ngày đánh giá:
Xếp loại
Tiêu thức
Luôn
luôn
Thờng
xuyên
Thỉnh
thoảng
Không
bao giờ
1.Hoàn thành tốt các nhiệm vụ
2.Trung thực
3.Đi làm đúng giờ
4.Niềm nở vui vẻ
5.Vệ sinh tốt nơi làm việc
6.Làm việc riêng trong giờ
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.2.5.1-Phơng pháp xếp hạng.
Có 2 cách xếp hạng.
Cách 1: Xếp theo thứ tự từ xuất sắc đến yếu kém.
Tiêu thức có thể là tiêu thức cụ thể hay tiêu thức tình hình thực hiện công
việc.
Cách 2.Thực chất của phơng pháp này là lựa chọn trong tổng thể danh sách
ra những ngời suất sắc nhất và yếu kém nhất sau đó ghi chép sang một danh
sách khác xếp đầu sau đó tiếp tục lọc trong số danh sách còn lại ra ngới suất sắc
nhất và yếu kém nhất và tiếp tục chuyển sang phần danh sách mới, cứ tiếp tục
nh vậy cho đến hết.
Bảng 1.5: Mẫu phiếu đánh giá bằng phơng pháp xếp hạng.
Xếp hạng Họ tên
1 Nguyễn Văn Hồng
2 Bùi Thị Thuý
3 Lê Quỳnh Trang
4 Bùi Văn Hiệu
5 Nguyễn Văn Nam
Phơng pháp này có u điểm đơn giản dễ thực hiện. Nhng cũng dễ bị thiên vị
dễ ảnh hởng bởi các sự kiện quan trọng gần nhất.
1.2.5.2 - Phơng pháp cho điểm.
Bằng phơng pháp này tức trong tổng điểm thì phân chia cho mỗi nhân viên
số điểm nhất định. Việc phân điểm phụ thuộc vào vảm tính của ngời lao động
do đó mà không chính xác khách quan.
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Bảng 1.6: Mẫu phiếu phơng pháp cho điểm.
Họ tên Điểm
Nguyễn Văn Hồng 20
Bùi Thị Thuý 18
Lê Quỳnh Trang 16
Bùi Văn Hiệu 15
Nguyễn Văn Nam 10
1.2.5.3 Phơng pháp so sánh cặp.
Ngời đánh giá so sánh gữa các nhân viên trong bộ phận với theo từng cặp
dựa trên một tiêu thức nào đó.
Bằng phơng pháp này cho thấy sự nỗ lực của các nhân viên trong cùng bộ
phận từ đó họ có tinh thần phấn khích hơn.Tuy nhiên nếu đánh giá không đúng
dễ ảnh hởng tâm lý của nhân viên.
1.2.6. Phơng pháp đánh giá bằng văn bản tờng thuật.
Bằng phơng pháp này ngời lao động tự viết bản tờng thuật cho mình viết các
mặt mạnh mặt yếu của mình đồng thời đề xuất ra phơng án tốt hơn cho công
việc của mình.
Phơng pháp này có u điểm thông tin phản hồi tốt nhng cũng hay mắc phải
lỗi chủ quan.
1.2.7. Phơng pháp đánh giá bằng mục tiêu.
Xây dựng mục tiêu
Đo lờng sự thực hiện công việc
Thông tin phản hồi
Sử dụng kết quả ĐG cho các mục đích phù hợp
Ngời lao động và ngời đánh giá thảo luận về các mục tiêu ngời lao động cần
thực hiện trong một giai đoạn nào đó để đánh giá cho một thời kỳ.
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Yêu cầu: Phải thảo luận với nhau về yếu tố cơ bản công việc mà cấp dới
phải thực hiện.
- Xác định chu kỳ đánh giá.
- Xây dựng kế hoạch thực hiện mục tiêu.
Phơng pháp này cho thấy u điểm nh kích thích ngời lao động làm việc.Cải
thiện mối quan hệ giữa ngời lao động và nhân viên.
Hớng ngời lao động vào mục tiêu cụ thể.
Bên cạnh đó cũng có những nhợc điểm nh: hay thiên về số lợng công việc,
xem nhẹ chất lợng công việc, khó thống nhất về mục tiêu.
1.3- Tiến trình đánh giá thực hiện công việc.
1.3.1. Xây dựng các bản tiêu chuẩn thực hiện công việc.
- Tiêu chuẩn thực hiện công việc là một hệ thống các tiêu chí phản ánh các
yêu cầu số lợng và chất lợng cảu sự hoàn thành các nhiệm vụ đợc quyết định
trong bản mô tả công việc(Nguồn Giáo trình quản trị nhân lực trang 53, NXB
lao động xã hội do ths.Nguyễn Văn Điền và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân làm
chủ biên)
- Yêu cầu xây dựng bản tiêu chuẩn, nhiệm vụ cần thực hiện hiện là gì, làm
tốt mức độ nào đợc coi là hoàn thành công việc.nh thế nào là không hoàn thành.
- Phơng pháp xác định bản tiêu chuẩn.
+Phơng pháp thảo luận dân chủ tức ngời lao động và ngời quản lý cùng thảo
luận bàn bạc các mục tiêu đề ra do đó mà kết quả của ngời lao động cao hơn
đáp ứng tiêu chuẩn đặt ra bởi dựa trên năng lực thực tế của ngời lao động.
+ Chỉ đạo tập trung các nhà quản lý xây dựng và yêu cầu ngời lao động phải
thực hiện nó ảnh hởng kết quả thực hiện của ngời lao động không đáp ứng đợc
hết các tiêu chẩn đặt ra.
1.3.2. Đo lờng sự thực hiện công việc.
- Đo lờng thực hiện công việc là việc đo lờng kết quả làm việc thực tế của
ngời lao động các hoạt động thái độ hành vi diễn ra trong quá trình thực hiện
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
công việc.Thực chất là xem xét các kết quả thực hiện công việc với tiêu chuẩn
dặt ra xem họ hoàn thành ở mức độ nào.
- Đo lờng thực hiện công việc phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Tính phù hợp: Mục tiêu quản lý phản ánh phù hợp với mục tiêu của doanh
nghiệp, nó phải gắn với từng đặc điểm và điều kiện làm việc cụ thể của từng
công việc
+Tính nhạy cảm: Phải phân biệt việc tốt việc không tốt thang đo phải rõ
ràng chi tiết cho từng công việc.
+Tính nhất quán:Thể hiện kết quả đánh giá cùng một công việc nhng nhiều
ngời đánh giá phải có kết quả giống nhau.
+Tính thực tiễn. Đơn giản dễ sử dụng,dễ hiểu đối với ngời lao động cũng
nh ngời sử dụng lao động.
+Tính chấp nhận đợc. Phải đợc sự ủng hộ của mọi ngời.
- Khi đánh giá cần phải tránh các lỗi nh:
+Lỗi thiên vị tức không đợc nhìn nhận một phía mà phải nhìn nhận hai phía.
+Lỗi thành kiến tức ngời đánh giá a thích ngời nào thì đánh giá tốt không
quý thì đánh giá kém
+Lỗi trung bình chủ nghĩa tức trung bình tất cả kết quả đánh giá không có
ngời nổi trội hay quá thấp dẫn đến ngời làm tốt chán nản ngời làm không tốt
hay ỷ nại.
+Xu hớng thái cực ảnh hởng của sự kiện gần nhất.Tức quá dễ dãi hay quá
khắt khe với một đối tợng nào đó dẫn đến ngời lao động chán nản.
+ ảnh hởng của sự kiện gần nhất.Khi gần đến thời điểm đánh giá thì ngời
đánh giá hay gơi lên các sự kiện của ngời lao động kể cả hành vi tốt hay không
tốt do đó khi đánh giá không nhìn tổng thể mà hay nhìn thời điểm xảy ra các sự
kiện gần nhất.
1.3.3.Thông tin phản hồi.
Sau khi có kết quả đánh giá ngời sử dụng lao động cho ngời lao động biết
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
kết quả của mình sau đó phải có cuộc phỏng vấn để tìm ra nguyên nhân tại sao
kết quả không tốt để tìm ra biện pháp khắc phục.Thờng thì có các phơng pháp
thu thập thông tin phản hồi sau:
- Phơng pháp phỏng vấn trực tiếp tức ngời đánh giá phỏng vấn trực tiếp ngời
lao động để tìm ra nguyên nhân tốt và không tốt.
- Sử dụng các bảng câu hỏi điều tra. Ngời đánh giá thiết kế một bảng câu
trắc nghiệm sau đó phát cho công nhân tích vào phần họ cảm thấy phù hợp sau
đó tổng hợp kết quả điều tra đó lại sau đó có sự nhận xét tổng thể về quá trình
đánh giá vừa qua.
1.4- Tổ chức thực hiện công tác đánh giá thực hiện công việc.
1.4.1.Lựa chọn phơng pháp đánh giá.
- Việc lựa chọn và thiết kế phơng pháp đánh giá thụ thuộc vào mục tiêu của
việc đánh giá ngoài mục đích kiểm tra tình hình thực hiện công việc của ngời
lao động còn phụ thuộc vào nhiều mục đích khác nh trả thù lao loa động,đề bạt
thăng chức hay xét thởng theo quý theo năm ngoài ra còn tìm ra các biện pháp
hay phơng pháp làm việc mới năng suất hiệu quả hơn.ví dụ khi đánh giá để trả
thù lao lao động thì sử dụng phơng pháp nào có độ chính xác cao có thể kết hợp
các phơng pháp nh đánh giá bằng mục tiêu,phơng pháp xếp hạng ,phơng pháp
thang đo đánh giá đồ hoạ.
Lựa chọn phơng pháp đánh giá phụ thuộc vào mục tiêu quản lý mục tiêu
quản lý dài hạn tì dùng 6 phơng pháp đầu còn mục tiêu ngắn hạn thì sử dụng
phơng pháp quản lý bằng mục tiêu MBO.
Nh vậy sử dụng phơng pháp đánh giá nào phụ thuộc vào mục đích của việc
đánh giá và mục tiêu quản lý để chọn phơng pháp đánh giá có kết quả cao phù
hợp.
1.4.2.Lựa chọn chu kỳ đánh giá.
Việc lựa chọn chu kỳ đánh giá phụ thuộc bản thân đặc điểm công việc công
việc càng phức tạp khả năng phân tích tốt thì chu kỳ đánh giá dài hơncó thể chu
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
kỳ 6 hay một năm.Ngợc lại công việc đơn giản thì chu kỳ đánh giá càng ngắn 3
tháng hoặc 1 tháng.
Lu ý khi xác định chu kỳ nào thì phải xây dựng tiêu chuẩn thực hiện công
việc riêng cho từng chu kỳ đó.
1.4.3.Lựa chọn ngời đánh giá.
Việc lựa chọn ngời đánh giá thực hiện công việc còn phụ thuộc vào mức độ
công việc thờng thì ngời quản lý trực tiếp đánh giá là chính sau đó tham khảo
thêm ý kiến của đồng nghiệp đánh giá, cấp dới đánh giá, khách hàng đánh giá
Khi lựa chọn ngời đánh giá cần phải lựa chọn ngời trung thực khách quan
không nên chọn ngời gian, hay thiên vị hoặc khi nhìn nhận sự việc không khách
quan để tránh đợc các lỗi thờng gặp trong quá trình đánh giá.
1.4.4.Đào tạo ngời đánh giá.
- Mục tiêu của đào tạo.
Giúp cho ngời đánh giá hiểu đợc tầm quan trọng của việc đánh giá do đó
khi đánh giá tránh đợc các lỗi xảy ra trong quá trình đánh giá nh lỗi thiên vị lỗi
ảnh hởng của sự kiện gần nhất hay lỗi trung bình.
Gúp cho ngời đánh giá hiểu đợc trình tự đánh giá, lựa chọn phơng pháp
đánh giá cho phù hợp với mục tiêu của đánh giá.
-Phơng pháp đào tạo.
Để đào tạo ngời đánh giá có hai phơng pháp chủ yếu sau:
Đào tạo bằng văn bản tức gửi văn bản cho ngời đánh giá để họ nghiên
cứu,cách này chỉ áp dụng cho phơng pháp dễ thực hiện còn đối với phơng pháp
khó thực hiện phải dùng phơng pháp đào tạo thông qua tập huấn cho ngời đánh
giá họ đợc giải thích cặn kẽ việc đánh giá họ đợc thảo luận với nhau thậm chí
còn đợc đánh giá thử để rút ra kinh nghiệm.
1.4.5.Phỏng vấn đánh giá.
Phỏng vấn đánh giá là quá trình xem xét lại toàn bộ quá trình thực hiện
công việc của ngời lao động qua đó cung cấp các thông tin về kết quả thực hiện
Lại Thị Tho Lớp: HCKT - K7
13
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét