v2482

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
phẩm đợc nâng cao .Giới hạn sản xuát kinh doanh không chỉ còn mang tính
bó hẹp trông phạm vi một nớc mà nó dần chuyển sang phạm vi toàn khu
vực ,toàn cầu .Các công ty không ngừng liên doanh liên kết với nhau để có
một điều kiện sản xuất tốt hơn .Hàng hoá trên thị trờng chịu sự tác động của
quy luật giá trị ,quy luật cung cầu ,quy luật giá cả ,quy luật tiền tệ và là ph-
ơng tiện lu thông thuận lợi .Một nền kinh tế thị trờng hỗn hợp đa thành phần
đợc hình thành và phát triển ,ở giai đoạn này đòi hỏi phảI có sự can thiệp của
nhà nớc để bảo vệ nền kinh tế .
*Qua nghiên cứu kinh tế thị trờng ta thây không nên đồng nhất kinh tế
thị trờng với t bản chủ nghĩa mà coi kinh tế thị trờng là thành tựu chung của
nhân loạI trông quá triình phát triển kinh tế .
Trong kinh tế học ,đến nây cha có một kháI niệm chính thức nào về
nền xã hội chủ nghĩa hay nền kinh tế thị trờng t bản chủ nghĩa ,do đó cần
phảI có nhận thức mới để nghiên cứu và lý giảI vấn đè lý luận và thực tiễn
một cách khoa học .
Từ khi con ngời đợc hình thành và phát triển trên tráI đất ,khi mà các
hoạt động sản xuất và trao đổi bắt đầu đợc diễn ra thì nền kinh tế thị trờng đã
nhen nhóm đợc hình thành .Cho đến nay nền kinh tế thị trờng đã trảI qua
nhiều mức độ phát triển riêng vốn có của nó trong lịch sử với nhiều chế độ
khác nhau.Sự ra đời kinh tế thị trờng t bản chủ nghĩa chỉ là một tiền đề đẩy
nó nên một giai đoạn phát triển mới cả về chất lợng và quy mô Cần phảI
có nhận thức đúng đắn về nền kinh tế thị trờng
3. Các nhân tố của cơ chế thị trờng :
+Hàng hoá :Trong nền kinh tế thị trờng co nhiều loạI hàng hoá nhng có
thể chia thành hai loại cơ bản là : các hàng hoá đa vào quá trình sản xuất và
những hàng hoá do quá trinh sản xuất kinh doanh tạo ra .
Những hàng hoá đáp ứng nhu càu tiêu dùng nh ăn, ở ,mặc phơng tiện đI
lạI ,dịch vụ từ đây nó phân chia thành nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần
của con ngời .Theo đà phát triển của nền văn minh thì nhu cầu của con ngời
có phần tăng theo ,song nhu cầu về tinh thần của con ngời có phần tăng
nhanh hơn .Những sản phẩm đáp ứng nhu cầu sản xuaat gồm cá nguồn lực
của sản xuất nh sức lao động ,đất đai ,vôn và dịch vụ sản xuất .Mỗi hàng hoá
có một số đặc tính riêng để đáp ứng một số nhu cầu nhất định .Bản thân của
nhu cầu tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của kinh tế hàng hoá .Hàng hoá
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
là một yếu tố không thể thiếu của thị trơng .Có hàng hoá mới có sự vận động
của cơ ché thị trờng .Sự phát triển đa dạng của các loạI hình giá trị sử dụng
của hàng hoá phản ánh sự phát triển của lục lợng sản xuất ,phân công lao
động xã hội .
+Giá cả :Là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hoá .thông qua sự biến
động của giá cả thị trờng ,quy luật giá trị có tác dụng đIều tiết lu thông hàng
hoá,nghĩa là chi phối luồng vận động hàng hoá .Hàng hoá ssex đợc vận
chuyển từ những thị trờng có giá thấp dến những thị trờng có giá cả cao hơn .
Các chức năng của giá cả :
Chức năng thông tin
Chức năng phân bố
Chức năng thúc đẩy tiến bộ xã hội
Chức năngphân phối và phân phối lạI thu nhập quốc dân và thu nhập
cá nhân .
Chức năng lu thông hàng hoá .
+Tiền tệ : Là một hàng hoá đặc biệt ,tiền tệ đợc tách ra làm vật ngang
giá chung ,phục vụ cho quá trình sản xuất và trao đổi hàng hoá .Nó biểu hiện
quan hệ sản xuất giữa những ngời sản xuất hàng hoá ,do quá trình phát triển
lâu dàI của trao đổi hàng hoà tạo ra .
Nhờ có tiền mà hang hoá vận đông thông suốt từ tay ngời sản xuất đến
tận tay ngơI tiêu dùng ,đảm bảo cho quá trình táI ản xuất diễn ra liên tục ,
không ngừng tạo nên quan hệ hàng _tiền trong kinh tế thị trờng .
Các chức năng của tiền tệ :
Thớc đo giá trị
Phơng tiện cất giữ
Phơng tiện lu thông
Phơng tiện thanh toán
Tiền tệ thế giới
+Lợi nhuận : Là phần dôi ra qua mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp .
Theo A.Smith lợi nhuận là do ích lợi của t bản tạo nên và lợi nhụân là
hiệu quả của việc sử dụng t bản .
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Theo C.Mac lợi nhuận là giá trị thặng d đợc quan niệm là con đẻ của
toàn bộ tử bản ứng ra để sản xuất kinh doanh .
Nói tóm lạI lợi nhuận là phần dôi ra ngoài giá trị sức lao động do công
nhân tạo ra ,là kết quả của việc sử dụng có hiệu quả các yếu tố sản xuất.
Lợi nhuận có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với doanh nghiệp vì nó cho
biết doanh nghiệp làm ăn có lãi hay lỗ ,có nên mở rộng quy mô sản xuất hay
là thu hẹp . Mục tiêu của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng là thu
đợc lợi nhuận tối đa .
4. Các quy luật kinh tế thị trờng :
Quy luật giá trị : Là quy luật kinh tế quan trọng nhất của sản xuất và lu
thông hàng hoá .Theo quy luật này sản xuất và trao đổi hàng hoá đợc thực
hiên theo hao phí lao động xã hội cần thiết .Những ngời sản xuất và trao đổi
hàng hoá tuân theo mệnh lệnh của giá cả thị trờng .giá cả thị trơng lên hay
xuống xoay quanh giá trị của hàng hoá và trở thanh cơ chế tác động của quy
luật giá trị .Quy luật này đòi hỏi việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phảI dựa
trên cơ sở các hao phí lao động xã hội cần thiết .Cơ chế tác động của quy luật
giá trị trên thị trờng thông qua cạnh tranh ,cung _cầu ,sức mua của đồng
tiền ,nó có các tác dụng sau :
Điều tiết sản xuất và lu thông hàng hoá
Thúc đẩy cải tiến kỹ thuật ,tâng năng suất lao động
Phân hoá nhng ngời sản xuất hàng hoá :phân hoá giàu ngheo giữa
những ngời sản xuất hàng hoá .
+ Quy luật cung _cầu :
Cung và cầu là sự khái quát hoá hai lực lợng cơ bản của thị trờng ,đó là
ngời mua và ngời bán ,ngời sản xuất và ngời tiêu dùng .Trên thị trờng ,khi
một loạI hàng hoá nào đó có nhiều ngời mua thì ngời bán sẽ tăng giá bán lên
để phân phối một lợng cung hạn chế .Giá tăng làm giảm bớt một số ngời mua
không đủ khả năng thanh toán ,nhng lạI khuyến khích ngời bán đa ra thị tr-
ờng nhiều hàng hoá hơn .Khi hàng hoá đợc đa ra thị trờng nhiều hơn mà ngời
mua giảm xuống thì giá cả hàng hoá sẽ giảm xuống .Giá giảm ,làm cho lợng
ngời bán giảm lợng hàng cung ứng trên thị trờng ,nhng lại khuyến khích ngời
mua nhiều hơn làm cho giá cả lạI tăng lên .
Vì vậy quy luật cung_cầu đã chi phối sự hoạt động của các thanh viên
tham gia thị trờng .Nừu cung lớn hơn cầu thì giá cả thị trờng sẽ nhỏ hơn giá
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
trị thị trờng ,còn nếu cung nhỏ hơn cầu thì giá cả thị trờng sẽ lớn hơn giá trị
thị trờng
II . Sự hình thành và phát triển nền kinh tế thị trờng
định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam :
1. Sự cần thiết khách quan để chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hoá tập
trung sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc và theo định
hớng xã hội chủ nghĩa
a. Cơ chế cũ và những hạn chế :
*Đặc đIểm của cơ chế cũ :
Dựa trên mô hình "Kinh tế chỉ huy tập trung "vận hành theo cơ chế kế
hoạch hoá tập trung quan liêu ,bao cấp với những đặc trng nổi bật sau :
_Tập trung quan liêu hoá về chính trị ,ít coi trọng thực tế mặt dân
chủ ,nhất là dân chủ về kinh tế
_Nhà nớc hoá về kinh tế .ĐIều đó có nghĩa là nền kiinh tế hầu nh
không có cơ cấu ,chỉ dựa trên cơ sở chế độ sở hữu nhà nớc về t liệu sản
xuất .NgoàI thành phần kinh tế nhà nớc (kinh tế quốc doanh )và tập thể
,không có các thành phần kinh tế khác tham gia hoạt động trên danh nghĩa
pháp lý.Các ngành kinh tế này nếu tồn tạI thì cũng xhir dới dạng "kinh tế
ngầm " ngoàI luật pháp cho phép .
_Quan hệ hàng hoá tiền tệ bị hình thức hoá .Trong mô hình kinh tế
này ,mặc dù hàng hoà tiền tệ vẫn lu hành tên thị trờng ,nhng xét về thực chất
và nội dung kinh tế ,chúng lại hoạt động không theo nguyên nghĩa ,khoong
chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế khác quan vốn có của kinh tế thị tr-
ờng (Quy luật giá trị ,quy luật cung _cầu ,quy luật lu thông tiền tệ và quy
luật cạnh tranh ).Mà trái lại ,hoàn toàn bị áp đặt một cách chủ quan duy ý chí
của nhà nớc .
_Nhà nớc quản lý nền kinh tế thông qua hệ thông chỉ tiêu pháp lệnh
,nhà nớc bao cấp tất cả mọi mặt đời sống kinh tế .Cơ chế quản lý quan liêu
bao cấp ,bộ máy quản lý cồng kềnh hoạt đọng kém hiệu quả .
Tuy nhiên việc áp dụng cơ chế cũ cũng có một số u đIểm :
_Phù hợp vơI hoàn cảnh đất nớc có chiến tranh ,với sự chỉ huy thống
nhất của nha nớc va sự đồng tình hởng ứng của nhân dân .
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
_Tạo đIều kiện cho nền kinh nớc ta phát triển theo chiều rộng với quy
mô lớn
Bên cạnh đó cơ chế cũ bộc lộ những hạn chế :
Khi chiến tranh kết thúc ,nó không còn phù hợp do đó kìm hãm sự phát
triển của nền kinh tế .Làm cho nền kinh tế hoạt động thiếu sinh khí và kém
hiệu quả .Các doanh nghiệp bị mai một ,thiếu tinh thần trách nhiệm ,thiếu tự
chủ hoàn toàn ỷ lạI cấp trên và nhà nớc .Vì các doanh nghiệp hoạt động theo
cơ chế :sản xuaat kinh doanh theo chỉ tiêu nhà nớc giao ,đợc nhà nớc bao
cung các yêu tố đầu vào (máy móc thiết bị ,vốn ,lao động .)và bao tiêu hàng
hoá ,dịch vụ ở đàu ra của doanh nghiệp :"Lãi nộp nhà nớc ,lỗ nhà nớc chịu
".Do vậy doanh nghiệp không cần quan tâm đến hiệu quả hoạt động của
mình .
_Nền kinh tế rơI vào tình trạng khủng hoảng kinh tế _xã hội trầm
trọng :sản xuất nông nghiệp và công nghiệp hầu nh bị đình đốn ,giá cả tăng
nhanh và thờng có tăng đột biến , tiền tệ mất giá bởi tình trạng siêu lạm
phát ,làm ảnh hởng đến đời sống của nhân dân ,nhất là ngời làm công ăn lơng
,số ngời không có hoặc thiếu việc làm tăng lên .
Do có sự vận dụng quá máy móc mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa ổ n-
ớc ta dẫn tới tình trạng nền kinh tế bị khủng hoảng ,đời sống nhân dân khó
khăn .Không ít ngời cảm thấy lo lắng buồn chán, ít quan tâm đến thời cuộc
đên lý tởng nhất là giới trẻ .
Những yếu kếm trong nền kinh tế đã dồn chúng ta vào bớc đờng
cùng .Để khắc phục tình trạng đó ĐạI hội Đảng VI năm 1986 Đảng ta đã đề
ra đờng lối đổi mới xoá bỏ cơ chế cũ ,đa Việt Nam sang cơ chế thị trờng có
sự quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa .
b. Chủ trơng phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định h-
ớng xã hội chủ nghĩa :
_Thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách kinh tế nhiều thành phần
theo định hơng xã hội chủ nghĩa .
_Sắp xếp lạI khu vực kinh tế nhà nớc theo hớng nắm những khâu then
chốt ,mặt hàng trọng yếu ,chuyển dịch hẳn sang hoạch toán kinh doang ,tự
chủ về mọi mặt ,đủ giữ vng thé thắng lợi trong cạnh tranh ,để kinh doanh có
hiệu quả .
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
_Sử dụng rộng rãi các hình thức kinh tế của kinh tế nhà nớc kết hợp với
kinh tế t bản nhà nớc nhằm lợi dụng sức mạnh hỗn hợp giữa t bản trong và
ngoàI nớc về các mặt vốn ,khoa học kỹ thuật công nghệ
_Đẩy mạnh phân công lao động ,thực hiện phân công và phân công lạI
lao động trong cả nớc tránh sự tập trung mất cân đối giữa các ngành nghề
.Tăng cờng đào tạo đội ngũ lao động có tay nghề ,trinh độ chuyên môn
cao.Tích cực hợp tác và xuất khẩu lao động theo hớng chuyên môn hoá .
_Đa dạng hoá các ngành nghề sản xuất kinh doanh
_Đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá _hiện đạI hoá đất nớc ,coi
trọng việc ứng dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật _ công nghệ vào
sản xuất
_Xây dựng thị trờng hớng ngoại nhng phải lấy thị trờng trong nớc lam
cơ sở ,phải có mặt hàng mũi nhọn có khả năng cạnh tranh dựa trên cơ sở thế
mạnh và lợi thế so sánh
_Thực hiện chính sách đối ngoại nhất quán phù hợp ,tăng cờng hợp tác
giao lu với bên ngoàI với tinh thần "Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các n-
ớc trong cộng đồng thế giới ,phấn đấu vì hoà bình ,độc lập dân tộc và tiến bộ
xã hội"
2. Quá trình hình thành nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa ở nớc ta diễn ra nh thế nào
*Khái niệm về kinh tế thị trờng :
Kinh tế thị trờng là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trờng.Trong
nền kinh tế này sản xuất cái gì ?sản xuất nh thế nào ?sản xuất cho ai là do thị
trờng quyết định .
Cần phải phân biệt giữa kinh tế thị trờng và kinh tế chỉ huy.Cơ chế thị
trờng là một cơ chế mà trong đó tổng thể các nhân tố ,các quan hệ cơ bản vận
động dới sự chi phối của quy luật thị trờng ,trong môi trờng cạnh tranh vì
mục đích lợi nhuận .
Nền kinh tế thị trờng nớc ta đã trảI qua ba giai đoạn phát triển :
*Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn kinh tế thị trờng sơ khai ,đó là giai
đoạn chuyên từ kinh tế hàng hoá giản đơn sang kinh tế thị trờng .
*Giai đoạn hai là giai đoạn phát triển kinh tế thị trờng tự do .Đặc trng
của giai đoạn này là sự phát triển kinh tế diễn ra trên tinh thần tự do , không
có sự can thiệp của nhà nớc vào hoạt động kinh tế .
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
*Giai đoạn thứ ba là giai đoạn kinh tế thị trờng hiện đại .Đặc trng của
giai đoạn này là có sự can thiệp của nhà nớc vào các hoạt động kinh doanh
,trong giao lu với các nớc trên thế giới .
a. Quá trình hình thành kinh tế thị trờng ở nớc ta trớc năm 1986 :
_Nền kinh tế nớc ta là một nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung ,quan
liêu bao cấp .Duy trì chế độ sở hữu nhà nớc ,Nhà nớc nắm trong tay tất cả
mọi nganh kinh tế then chốt ,và từ đó sử dụng cơ chế phân phối đều bình
quân ,phân phối bao cấp "sản xuất công nghiệp theo hông kê vẫn tăng về giá
trị ,nhng thật ra đại đa số các nhà máy ,xí nghiệp đều ở tình trạng 'lời giả ,lỗ
thật ' vì đợc nhà nớc bao cấp tràn lan ,lu thông ách tắc ,lạm phát gia tăng "
_Trong thời kỳ này nớc ta vẫn duy trì một nên kinh tế chỉ huy .Nhà nớc
trực đIều khiỉen nên kinh tế bằng hệ thống các chỉ tiêu pháp lệnh ,nh chỉ tiêu
về sản lợng về thu nhập ,về nộp ngân sách ,về tiêu thụ ,về vốn về lãi suất tín
dụng ngân hàng và giá cả cũng do nhà nớc quy định ,thực chất cũng là một
loại chỉ tiêu pháp lệnh .
_Thị trờng bị phân hoá mạnh mẽ , hàng hoá khan hiếm dần ,chủ nghĩa
cục bộ bản vị phát triển mạnh cùng với cơ chế cấp phát vạt t tiến vốn theo chỉ
tiêu kế hoạch hoá đã kích thích các địa phơng hình thành lên hàng loạt các tổ
chức kinh tế quốc doanh bất chấp hiệu quả kinh tế nhằm bòn rút ,giành giật
vốn liếng từ trung ơng kinh doanh mua đi bán lại lấy chênh lệch giá tăng
thêm nguồn thu cho ngân sách địa phơng .
_Chúng ta quá coi trọng đầu t phát triển công nghiệp nặng mà coi nhẹ
phát triển công nghiệp nhẹ dẫn đến mất cân đối nền kinh tế .
_Việc duy trì các chính sách nh chính sách tàI chính chính sách giá cả
và tiền lơng theo liểu cấp phát ,giao nộp hiện vật bình quân của nền kinh tế
thời chiiến đã gây tác hại nghiêm trọng trong thời kỳ này .Thâm hụt ngân
sách ngày càng lớn nhà nớc phải bù đắp bằng nợ nớc ngoàI và phát hành tráI
phiếu đã đẩy lạm phát lên cao .
_Đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn
_Các quy luật kinh tế không thể phù hợp với nền kinh tế hoạch hoá tập
trung của ta .
_Trong thời kỳ này nền kinh tế xã hội nớc ta gần nh đã rơi xuống đáy
của cuộc khủng hoảng
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
_Với việc duy trì nền kinh tế chỉ huy ,với sự chỉ đạo của nhà nớc thì
nền kinh tế thị trờng cha đợc hình thành và phát triển một cách rõ rệt ở nớc ta
.
b. Quá trình hình thành nền kinh tế thị trờng ở nớc ta từ năm 1986 đến
nay
TạI đạI hội Đảng toàn quốc lần thứ VI tháng 12 _1986 đánh dấu một b-
ớc chuyển biến quan trọng cả về lý luận thực tiễn và quyết tâm đổi mới
.Chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trờng định hớng xã
hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nớc với những đặc trng cơ bản sau :
+ Một là,nền kinh tế dựa trên cơ sở cơ cấu đa dạng về hình thức sở
hữu ,trong đó sở hữu nhà nớc làm chủ đạo .Do đó nền kinh tế gồm nhiều
thành phần ,trong đó kinh tế nhà nớc vẫn giữ vai trò chủ đạo
Trong nền kinh tế thị trờng ở nớc ta tồn tại ba loại hình sở hữu cơ bản
là :
Sở hữu toàn dân , sở hữu tập thể , sở hữu t nhân .Từ ba thành phần sở
hữucơ bản đó hình thành nhiều thành phần kinh tế ,nhiều hình thức tổ chức
kinh doanh sản xuất .Do đó không những chỉ ra sức phát triển các thành phần
kinh tế thuộc chế độ công hữu mà còn phải khuyến khích phát triển các thành
phần kinh tế thuộc sở hữu t nhân ,để hình thành nền kinh tế thị trờng rộng lớn
bao gồm các đơn vị kinh tế thuộc chế độ công hữu .Tăng cờng hợp tác liên
doanh giữa trong nớc và ngoài nớc ,các hiình thức kinh tế đan xen ,thâm nhập
nhau giữa các thành phần kinh tế đều có thể tham gia thị trờng với t cách chủ
thể thị trờng bình đẳng .Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta ,kinh
tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo ,đây là s khác biệt mang tính bản chất giữa
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa với kinh tế thị trờng các nớc
khác .Vấn đề chủ yếu không phải là phủ định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà
nớc ,mà là cơ cấu lạI khu vực kinh tế nhà nớc và đổi mới cơ bản cơ chế quản
lý doanh nghiệp của nhà nớc,các chủ thể sản xuất _kinh doanh (cá nhân hay
doanh nghiệp) đợc tự chủ về tài chính ,lựa chọn hình thức sở hữu , tự lựa
chọn hình thức ngành nghề sản xuất kinh doanh mà pháp luật không cấm ,tự
chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh .thực hiện cổ phần hoá
doang nghiệp .
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
+Thứ hai ,trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hôI chủ nghĩa ,thực
hiện nhiều hình thức phân phối thu nhập ,phân phối theo kết quả lao động và
hiệu quả kinh tế ,phân phối dựa trên mức đóng góp các nguồn lực vào sản
xuất kinh doanh và phân phối thông qua quỹ phúc lợi xã hội ,trong đó phân
phối theo kết quả lao động giữ vai trò nòng cốt ,đI đôi với chính sách đIều
tiết thu nhập hợp lý .Chúng ta không coi bất bình đẳng xã hội nh là một trật
tự tự nhiên ,là đIều kiện của sự tăng trởng kinh tế ma thực hiện mỗi bớc tăng
trởng kinh tế gắn với cảI thiện đời sống nhân dân .
+Ba là ,cơ chế vận hành nền kinh tế là cơ chế thị trờng có sự quản lý của
nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa .ĐIều đó có nghĩa là nền kinh tế thị
trờng địng hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta cũng vận động theo nhng quy luật
kinh tế nội tạI của kinh tế thị trờng nói chung ,thị trờng có vai trò quyết định
tới việc phân phối cac nguồn lực kinh tế .Sự quản lý của nhà nớc nhằm hạn
chế ,khắc phục những thất bạI của thị trờng . Thực hiện các mục tiêu xã
hội ,nhan đạo mà bản thân thị trờng không làm đợc.Vai trò quản lý của nhà
nớc bảo đảm cho nền kinh tế tăng trởng ổn định ,đạt hiệu quả đặc biệt là đảm
bảo công bằng tiến bộ xã hội .Không có ai ngoàI Nhà nớc lạI có thể giảm bớt
sự chênh lệch giữa ngời giàu và ngời nghèo ,giữa thành thị và nông thôn,giữa
công nghiệp và nông nghiệp ,giữa những vùng của đất nớc .Mặc dù vậy cần
phải nhấn mạnh rằng ,sự can thiệp của nhà nớc vào kinh tế phảI sao cho tơng
hợp vơI thị trờng .Vì vậy nhà nớc cần sử dụng các biện pháp đIều chỉnh thị
trờng.
+Bốn là nền kinhtế thị trờng ở nớc ta là nền kinh tế mở, hội nhập với
kinh tế thế giới và khu vực, thị trờng trong nớc gắn với thị trờngthế giới, thực
hiện những thông lệ trong quan hệ kinh tế quốc tế nhng vẫn giữ độc lập chủ
quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia. Thực ra đây không phải là đặc trng riêng
của kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa mà là xu hớng chungcủa nền
kinh tế thế giới. Trong điều kiện hiện nay chỉ có mở cửa kinh tế hội nhập
vào kinh tế thế giới và khu vực mới thu hút đợc vốn, khoa học kỹ thuật công
nghệ hiện đại kinh nghiệm tiên tiến để khai thác tiềm năng và thế mạnh của
nứoc ta, thực hiện phát triển nền kinh tế thị trờng theokiểu rút ngắn. Thực
hiện mở của kinh tế theo hớng đa phơng hoá và đa dạng hoá các hình thức
kinh tế đối ngoại, hớng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu
những sản phẩm mà trong nớc sản xuất có hiệu quả.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
_Nói chung là từ năm 1986 đến nay nền kinh tế thị trờng định hớng xã
hội chủ nghĩa đã đợc hình thành và phát triển ở nớc ta một cách rõ nét. Và để
đạt đợc những thành công đó chúng ta cần phảI:
Giữ vững và tăng cờng bản chất nhà nớc xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
Nhà nớc là của dân , do dân và vì dân, tang cờng vai trò lãnh đạo của Đảng
có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
Thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá để xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội .
Kinh tế dựa trên chế độ công hữu bao gồm kinh tế nhà nớc và kinh tế
hợp tác phảI đợc củng cố mở rộng ,kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo trong
cơ cấu kinh tế nhiều thành phần
Tăng cờng ,nâng cao chất lợng quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nớc đặ
biệt thông qua chính sách phân phối thu nhập để đạt đợc công bằng ,tiến bộ
xã hội
Mở rộng quan hệ đối ngoại Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các n-
ớc trên thế giới
c. Những thành tựu đạt đợc :Với Sự hình thành và phát triển nền kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam chúng ta đã thu
đợc những thành tựu đáng tự hào .
+Về kinh tế :
Đổi mới trong nông nghiệp là khâu đột phá .Với việc chuyển từ chủ tr-
ơng tập thể hoá sang thừa nhận hộ gia đình là đơn vị kinh tế chủ thể ,đợc sử
dụng ruộng đất lâu dàI và bán sản phẩm của mình trên thị trờng ,cùng với
việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất Đã không ngừng
thúc đẩy sản xuất phát triển .Sản lợng lơng thực cả nớc tăng từ 17,5 triệu tấn
năm 1987 lên 43 triệu tấn năm1999 ,tức là tăng hơn hai lần sau 13 năm .Từ
chỗ phảI nhập lơng thực trong thời ký đổi mới ,đến năm 1989 ta đã xuất khẩu
đợc 1,4 triệu tấn gạo và năm 1999 là 4,3 triệu tấn gạo đứng thứ hai thế giới
sau TháI Lan .
Trong công nghiệp :Nhà nớc xóa bỏ bao cấp tràn lan đối vớicác xí
nghiệp quốc doanh ,buộc các doanh nghiệp đI vay vốn ngân hàng tự sản xuất
theo hớng gắn với sản xuất thị trờng trong và ngoàI nớc .Từng bớc đổi mới
thiết bị công nghệ ,cảI tiến công nghệ ,cảI tiến quản lý ,nâng cao sức chạnh
tranh của sản phẩm làm ra .Khuyến khích các thành phần kinh tế khác phát
14

Xem chi tiết: v2482