- 1 -
Trích từ Tạp chí điện tử của Chương trình Thông tin Quốc tế
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 2/2012
NHỮNG PHỤ NỮ
DÁM NGHĨ DÁM LÀM,
NHỮNG XÃ HỘI THỊNH VƯỢNG
- 2 -
Các nữ doanh nhân tiếp sinh lực cho nền kinh tế 3
Những lời khuyên về cách khởi nghiệp 10
Trò chơi “Các thách thức đối với chủ doanh nghiệp” 13
NỘI DUNG
Toàn văn ấn phẩm này có trên Internet tại địa chỉ:
http://iipdigital.usembassy.gov/st/english/
publication/2012/03/20120301150120jezrdna0.1616993.html (tiếng Ạnh)
http://photos.state.gov/libraries/vietnam/8616/transdoc/enterprising_women.pdf (tiếng Việt)
- 3 -
Các nữ doanh nhân tiếp sinh lực
cho nền kinh tế
Laurel Delaney
Khi tôi trở thành một doanh nhân, tôi không có nhiều tiền, không có
chế độ an sinh xã hội, không một người cố vấn dày kinh nghiệm hoặc
thậm chí không có ngay cả một khách hàng tiềm năng cụ thể nào. Và
tôi cũng chẳng có kinh nghiệm gì về điều hành hoạt động kinh doanh:
Năm 1985, tôi rời khỏi một vị trí xuất khẩu khá dễ chịu ở một công ty
chế tạo nhỏ để bắt đầu cái mà về sau trở thành tổ
chức
Globetrade.com, một công ty tư vấn tiếp thị toàn cầu. Những rủi ro đi
kèm với việc trở thành một chủ doanh nghiệp đã khiến tôi kinh hoàng.
Đó chính là những rủi ro mà người phụ nữ nào cũng phải đối mặt khi
họ hành động nhằm cải thiện cuộc sống hoặc thực hiện mơ ước của
mình.
Là một người mẹ, nhà thiết kế mẫu, chủ doanh nghiệp và diễn viên, Nkhensani Nkosi ở Nam Phi đã
“thành thạo” trong việc đảm nhận nhiều nhiệm vụ cùng một lúc.
(©Getty Images)
- 4 -
Trong trường hợp của tôi, cái mà tôi có là nghị lực, lòng đam mê, kinh
nghiệm có hạn, một niềm khát khao học hỏi và một ý tưởng “đơn
giản” (chứ không phải là một ý tưởng mang tính cách mạng) là muốn
giúp đỡ các công ty mở rộng công cuộc kinh doanh của họ ra trên
phạm vi quốc tế. Một khi tôi đã tập trung vào những tính cách tích cực
đó và triển vọng thành công thì các rủi ro bắt đầu biến dần khỏi đầu
óc tôi. Tôi bắt đầ
u trở nên can đảm và sẵn sàng bước vào kinh doanh
Bước đầu tiên của tôi là thử xuất khẩu các món thực phẩm đặc sản.
Tôi đã nắm được công việc xuất khẩu các thực phẩm đặc sản sạch
phải như thế nào, khi tôi làm việc ở nhà máy sản xuất. Những hiểu
biết đó là hoàn toàn có thể áp dụng được. Tôi đã chọn làm công việc
xuất khẩu thực phẩm vì tôi thích ăn uố
ng – làm gì có ai không thích
ăn uống cơ chứ? – và trực giác mách bảo tôi rằng hẳn phải có một thị
trường nước ngoài cho sản phẩm này.
Tôi chuẩn bị bằng cách đọc khoảng 25 cuốn sách về chủ đề đó, nghiên
cứu các tài liệu trên mạng và sau đó bắt tay vào kinh doanh. Cuộc gặp
gỡ chào hàng đầu tiên của tôi là đến một văn phòng chi nhánh ở địa
phương của một công ty thương mại lớn của Nhậ
t Bản, mà trụ sở
chính của nó đặt tại Tokyo. Tôi sắp đặt một cuộc gặp với giám đốc bộ
phận thực phẩm, rao bán
sản phẩm của công ty ông
ta trên danh mục các loại
bánh bích qui của tôi, và
phần còn lại của câu
chuyện thì các bạn đã biết
rồi đấy. Trước đó, tôi chưa
từng có cuộc gặp chào
hàng nào với một người
Nhật, chưa từng bán mộ
t
món đồ ăn gì trong đời, và
thực ra chưa hình dung
được những gì mình đang
làm. Thế nhưng điều mấu
Rangina Hamidi, bên phải, một người Mỹ gốc Afghanistan
đang kiểm tra ở một trung tâm may của phụ nữ tại
Kandahar, Afghanistan; đó là một phần công việc kinh
doanh phát đạt của bà.
(©AP Images)
- 5 -
chốt là: thông thường, không có cách gì dễ dàng để học về việc khởi
nghiệp bạn phải tự mình làm điều đó.
Kể từ vụ bán hàng ban đầu đó, công ty
GlobeTrade đã đạt đến thành công và
đã nổi danh trên toàn thế giới như một
chuyên gia hàng đầu về kinh doanh
nhỏ toàn cầu.
Kinh nghiệm của tôi không phải là duy
nhất. Tôi chỉ là một trong số ngày càng
nhiều phụ nữ trên thế giới, những
người đã vượt qua được nỗi sợ hãi,
những rào cản chủ quan và khách quan
để theo đuổi những ý tưởng của mình
và tạo ra nguồn thu nhập ban đầu
thông qua công cuộc kinh doanh.
CÁC NỮ DOANH NHÂN: MỘT ĐỘI NGŨ NGÀY CÀNG ĐÔNG ĐẢO
Theo một nghiên cứu năm 2010 của Quỹ Kauffman, phụ nữ bước vào
kinh doanh hầu hết với cùng các lý do như nam giới – tạo dựng sản
nghiệp, tìm lợi ích từ các ý tưởng củ
a mình và trở thành người chủ sở
hữu. Ở các nước nghèo nhất, hầu hết phụ nữ bắt đầu kinh doanh vì
hoàn cảnh bắt buộc về kinh tế.
Năm 2010, hơn 104 triệu phụ nữ ở độ tuổi từ 18 đến 64 đã chủ động
tham gia vào việc khởi sự và vận hành các cơ sở doanh nghiệp mới,
đóng góp đáng kể vào nền kinh tế ở 59 quốc gia, theo nghiên cứu c
ủa
tổ chức Theo dõi giới chủ doanh nghiệp toàn cầu (Global
Entrepreneurship Monitor, GEM), một liên minh nghiên cứu đại học
quốc tế. 83 triệu phụ nữ khác đang vận hành các doanh nghiệp đã
được thành lập từ 3 năm trước đây.
Theo Maria Minniti và Wim Naudé ở Viện Nghiên cứu phát triển kinh
tế thế giới, trong những năm gần đây, tốc độ thành lập các doanh
nghiệp do phụ nữ làm chủ đã nhanh hơn tốc độ
thành lập các doanh
(©Corbis Images)
- 6 -
nghiệp do nam giới làm chủ, ở
tất cả các nhóm sắc tộc tại Hoa
Kỳ. Ở các nước đang phát triển
cũng có khuynh hướng tương tự.
Nhưng sự gia tăng số nữ chủ
doanh nghiệp đang chuyển từ
các nước phát triển sang các
nước đang phát triển, nơi mà
các lĩnh vực có cơ hội còn bỏ ngỏ
cho doanh nghiệp là rất lớn.
Số công ty mà chủ s
ở hữu là phụ nữ đang tăng lên nhanh nhất ở các
nền kinh tế mới nổi trên thế giới, đặc biệt là ở Brazil, Ấn Độ, Việt Nam
và Philipin. Thực tế, theo Joel Kotkin, một giáo sư nghiên cứu về đô thị
tại Đại học Chapman ở bang California, ở nhiều nền kinh tế đang phát
triển, số nữ chủ doanh nghiệp tăng với tốc độ vượt trội so vớ
i hầu hết
ở các nước công nghiệp hóa.
PHỤ NỮ THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG VÀ THAY ĐỔI
Trong thập kỷ vừa qua,
phụ nữ đã điều hành
khoảng 1/3 tổng số các
hoạt động kinh doanh
trên thế giới, theo một
nghiên cứu của GEM.
Nhưng nhiều chuyên gia
nói rằng sự thiếu tự tin,
thiếu kiến thức và các
tấm gương biểu, địa vị xã
hội còn y
ếu, thủ tục quan
liêu, thiếu vốn, và sự đối
chọi giữa nhu cầu dành
thời gian cho gia đình và
Chà đẹp quá! Ngoại trưởng Mỹ Clinton thán phục
các đồ nữ trang do các nữ doanh nhân làm ra và
bày bán ở Zambia.
(©AP Images)
Một chuyên gia kinh doanh Hoa Kỳ đang hướng dẫn một nữ
chủ doanh nghiệp Indonesia ở Jakarta khi tham gia phái đoàn
thuộc Chương trình Giới chủ doanh nghiệp toàn cầu của Hoa
Kỳ năm 2011.
(Courtesy of U.S. State Department)
- 7 -
dành cho doanh nhiệp… tất cả tạo ra những trở ngại khiến nhiều phụ
nữ không thể khởi sự kinh doanh. Ở các nước đang phát triển, những
thách thức này thường lớn hơn so với ở Hoa Kỳ và các nước phát triển
khác, nơi mà các nữ chủ doanh nghiệp đi trước đã mở đường cho họ.
Một số các thách thức đó có thể được giải
quyết thông qua luật pháp và nhữ
ng tiến
bộ trong môi trường kinh doanh nói
chung có lợi cho các chủ doanh nghiệp cả
nam và nữ. Được thúc đẩy bởi bằng
chứng cho thấy rằng chủ doanh nghiệp là
yếu tố xúc tác cho phát triển và tăng
trưởng kinh tế, nên một số chính phủ đã
bắt đầu giải quyết đúng theo hướng như
vậy. Ví dụ, theo kết quả điều tra của
phòng thương mại ở địa phươ
ng, hầu hết
các nữ doanh nhân ở Bangladesh nói
rằng môi trường kinh doanh nói chung ở
nước họ đã trở nên thân thiện hơn cho
các nữ chủ doanh nghiệp, mặc dù các
quan niệm truyền thống vẫn cho rằng
phụ nữ sinh ra chỉ là để tề gia nội trợ.
Anousheh Ansari, nữ chủ doanh
nghiệp người Mỹ gốc Iran bay cao:
Bà đã đồng sáng lập hai công ty kỹ
thuật cao và thực hiện một chuyến
bay vào vũ trụ.
(©AP Images)
Hãy mua sữa và
bánh quy ở đây:
Benita Lica, một
thành viên của
cộng đồng
Collagua của
Peru điều hành
cửa hàng tạp
phẩm của mình ở
Colca Canyon.
(©Getty Images)
- 8 -
Sự thay đổi thái độ và các chuẩn mực xã hội có liên quan ở
Bangladesh và các nước khác còn đòi hỏi tiếp tục có sự tham gia nhiều
hơn nữa của những người vận động, những người ủng hộ và các nhà
hoạt động cho phong trào phụ nữ. Theo Minniti và Naudé, điều có thể
giúp họ là hãy nhìn nhận phụ nữ như người điều hành chủ chốt công
cuộc kinh doanh do vai trò đặc biệt của họ trong gia đ
ình và sự tăng
số hộ gia đình mà phụ nữ là chủ hộ ở các nước đang phát triển.
Nhiều sáng kiến được chính phủ các nước phát triển, các trường đại
học hoặc các tập đoàn hỗ trợ nhằm khuyến khích và cổ vũ các nữ
doanh nhân. Chẳng hạn Chương trình Nữ doanh nhân Châu Phi đã
được lập ra để đẩy mạnh sự hội nhập của các nữ doanh nhân Châu Phi
vớ
i kinh tế toàn cầu. Nhờ chương trình được Hoa Kỳ tài trợ này mà
một phụ nữ Tanzania đã xây dựng được một mạng lưới gồm 1000 nữ
doanh nhân và lập ra một thỏa thuận thương mại để bày các mẫu vải
dệt của mình trên các giá của một trong số các khu mua sắm lớn nhất
ở Hoa Kỳ - cửa hàng Macy’s.
LỜI NÓI VỚI NHỮNG NGƯỜI THÔNG THÁI: CHÌA KHÓA ĐỂ THÀNH
CÔNG
Giống như nữ doanh nhân Tanzania đó, hàng tri
ệu phụ nữ có thể hiện
thực hóa tiềm năng của mình, nếu họ không chỉ dám ước mơ mà còn
dám hành động để thực hiện ước mơ đó.
Một khi họ bắt đầu đi theo con đường làm chủ doanh nghiệp, nhiều
phụ nữ phát hiện ra rằng họ không phải nhìn đâu xa để tìm thấy các
nữ doanh nhân thành công ngay trong các cộng đồng địa phương của
họ. Việc giao thiệ
p để tìm kiếm cơ hội kinh doanh là chìa khóa để làm
tăng cơ may thành công. Những chủ doanh nghiệp khác có thể đưa ra
những lời khuyên về việc tìm kiếm khách hàng, nhận được hỗ trợ pháp
lý, bảo đảm an toàn đồng vốn để mở rộng các cơ hội – và rút ra bài
học như thế nào từ các sai lầm, (xem “Những lời khuyên về cách khởi
nghiệp”).
- 9 -
Để có được sự tự tin và vượt qua những quan niệm xã hội gây cản trở,
phụ nữ cần phải liên tục giao thiệp tìm cơ hội, hỗ trợ lẫn nhau, tìm
kiếm các điển hình, cập nhật kiến thức và kỹ năng cũng như có một
tầm nhìn rõ ràng về những gì mình muốn đạt tới.
Laurel Delaney, một chuyên gia về kinh doanh
và một chủ doanh nghiệp, là người sáng lập
trang mạng GlobeTrade.com đặt tại thành phố
Chicago, Blog doanh nghiệp nhỏ toàn cầu
(Global Small Business Blog), và tổ chức Nữ
doanh nhân phát triển trên toàn cầu (Women
Entrepreneurs GROW Global). Bà cũng là
người hướng dẫn về xuất nhập khẩu của trang
mạng About.com, và là một thành viên tiên
phong của Diễn đàn Chủ doanh nghiệp Thế
giới.
(©Getty Images)
Những ý kiến nêu trong bài viết này không phản ánh quan điểm hay
chính sách của Chính phủ Mỹ.
- 10 -
Những lời khuyên về cách khởi nghiệp
1
. Hãy tìm ra niềm đam mê của bạn.
Nếu bạn thích làm găng tay
đan thì hãy cứ tiếp tục làm thế và hãy thành lập một doanh nghiệp về
găng tay đan, bởi vì sự đam mê trở nên rất quan trọng khi công việc
gặp khó khăn hoặc khi bạn mệt mỏi.
2
. Hãy kiểm tra khả năng tiêu thụ sản phẩm
của bạn với gia
đình và bạn bè để biết các phản ứng ban đầu. Nếu họ thích sản phẩm
đó, tức là bạn có cơ hội! Thông thường, một ý tưởng kinh doanh nảy
ra là do một lời nhận xét của ai đó: “Cái này ngon lắm! Tôi có thể mua
thêm ở đâu?” hay “Tuyệt quá! Tôi có thể mua nó ở đâu?”.
3
. Tranh thủ sự giúp đỡ của chính phủ nước bạn.
Hãy nghiên
cứu các chương trình, hội thảo hay hội nghị thích hợp với những
người chủ doanh nghiệp và các chủ sở hữu doanh nghiệp mới. Xin
được nói chuyện với các đại biểu, những người có kinh nghiệm điều
Liệu có bán được không nhỉ? Cửa hiệu bánh ngọt đặc biệt Cheekay Chow mở cửa và sẵn
sàng kinh doanh ở khu trung tâm của Hong Kong.
(©Corbis Images)
- 11 -
hành và khuếch trương kinh doanh. Hãy kiểm tra xem các tổ chức
phát triển, các hiệp đoàn hoặc các tổ chức phi chính phủ của các nước
tiên tiến có đưa ra chương trình đào tạo hay dạng hỗ trợ nào khác hay
không.
4
. Để thành lập một tổ chức doanh nghiệp chính thức, bạn
hãy tìm kiếm sự hỗ trợ của các tổ chức địa phương chuyên về
thành lập doanh nghiệp hoặc những người bạn am hiểu kinh
doanh hay những người quen.
Chẳng hạn, hãy hỏi các mối kinh
doanh của bạn xem họ có thể giới thiệu nhân viên kế toán hoặc luật
sư của họ hay không, những người này thường cung cấp dịch vụ và
thu một khoản phí. Hãy hỏi thông tin từ giám đốc một ngân hàng địa
phương. Ông/bà ta có thể có khả năng gợi ý một chuyên gia thích hợp
với hoàn cảnh và những khó khăn của bạn.
5
. Hãy tìm kiếm các nguồn vốn ở địa phương hoặc trên
mạng.
Bạn đừng vội rời bỏ những cánh
cửa còn đóng trên đường đi tìm kiếm
nguồn tiền. Chẳng hạn, hãy thử vào
Kickstarter.com, IndieGoGo.com,
Peerbackers.com và RocketHub.com.
Mỗi dịch vụ mạng này đều cung cấp các
nền tảng để các chủ doanh nghiệp tìm
kiếm nguồn vốn từ những người góp
vốn khác nhau.
6
. Hãy tìm kiếm khách hàng
không chỉ trong phạm vi họ hàng
hay bạn bè.
Đôi khi, chỉ cần kiếm
được một hai khách hàng tốt là đã đủ
để bắt đầu rồi. Hãy nhờ họ loan truyền
đi những lời tốt đẹp về doanh nghiệp
của bạn.
Đối với người bán dạo trên vỉa hè này thì
ngay cả lụt lội ở Bangkok cũng là một
cơ hội kinh doanh: Bà ta bán những đôi
ủng cao su.
- 12 -
7
. Hãy xác định xem làm cách nào để các khách hàng nhận
được các sản phẩm hay dịch vụ mà bạn đưa ra.
Bạn sẽ cung
cấp sản phẩm của mình ra sao? Một khi đã quyết định, bạn hãy làm
thử. Nếu nó vận hành tốt, hãy giữ cách cung cấp đó!
8
. Hãy thỏa thuận về phương thức thanh toán.
Bạn có nhận
thanh toán bằng nội tệ không? Có thể trả bằng séc cho bạn hay doanh
nghiệp của bạn được không? Hoặc bạn có xem xét đến cơ chế hàng đổi
hàng không?
9
.
Hãy quảng bá tốt cho sản phẩm của mình.
Hãy tiếp xúc với
các phương tiện truyền thông, các blogger và những người của chính
quyền, những người cộng tác với các chủ doanh nghiệp để chia sẻ câu
chuyện thành công của bạn. Mọi người đều yêu thích sự tiến bộ cả.
— Laurel Delaney
- 13 -
TRÒ CHƠI “CÁC THÁCH THỨC
ĐỐI VỚI CHỦ DOANH NGHIỆP”
Bối cảnh
Bạn sống ở một nước có mức thu nhập trung bình thấp, đã 15 năm
chuyển hướng sang nền kinh tế thị trường. Phụ nữ không còn bị phân
biệt đối xử trong tuyển dụng, nhưng theo truyền thống, hầu hết phụ
nữ vẫn ở nhà. Rất ít phụ nữ làm kinh doanh.
Bạn đã tốt nghiệp trường phổ thông trung
học và sống ở một thành phố. Bạ
n đã lấy
chồng và có hai con nhỏ. Chồng bạn là giáo
viên ở một trường tiểu học, kiếm được quá
ít tiền để nuôi sống gia đình. Bạn cần phải
làm tăng thu nhập của gia đình bạn.
Cách chơi:
• Số người chơi có thể là bất kỳ.
• Bạn cần những vật biểu tượng (tiện nhất là
những đồng xu nhỏ), một con súc sắc, một
mảnh giấy và một tinh thần chủ doanh nghiệp.
• Các bạn sẽ lần lượt gieo súc sắc, di chuyển
các biểu tượng tương ứng với con số trên súc
sắc, và trải nghiệm những thử thách và niềm
vui chiến thắng củ
a một chủ doanh nghiệp trên
đường đi.
Ai là người thắng cuộc:
Người về đích trước nhất sẽ thắng.
- 14 -
Bạn lập ra một “Gian nghệ thuật” trong căn
hộ của bạn và bắt đầu chế tác các đồ mỹ
nghệ, các đồ chơi nhỏ và các vật kỷ niệm
khác dựa trên nghề thủ công truyền thống
mà bạn học được từ bà của bạn. Bạn bán
những món hàng thủ công đó cho khách du
lịch nước ngoài ở chợ địa phương.
Nhu cầu đối với các đồ mỹ nghệ và đồ lưu
niệm mà bạn chế tác đang tăng lên, nhưng vì
còn phải dành thời gian cho việc chăm sóc
con cái, nấu ăn và dọn dẹp căn hộ, nên bạn
chỉ làm được một số lượng sản phẩm hạn
chế.
Hãy lùi lại 3 ô để suy nghĩ
về các ưu tiên của bạn.
Bạn cần thuê một người bán hàng, mua một xe
tải và thuê một lái xe để thường xuyên lái đi
quanh làng bán đồ mỹ nghệ cho bạn. Nhưng ngân
hàng địa phương từ chối cho bạn vay vì bạn
không có tài sản đảm bảo.
Lùi lại 5 ô.
Những người trong gia đình ngỏ ý cho bạn vay một
khoản nhỏ, và, qua các bạn học, bạn biết được về
cơ chế bảo lãnh cho vay của chính phủ đối với các
doanh nghiệp nhỏ. Với giấy bảo lãnh trong tay,
bạn đã nhận được khoản vay, thuê một người phụ
việc bán hàng và một lái xe, và đẩy mạnh việc bán
hàng. Bạn nhận được một lá thư khen ngợi của đệ
nhất phu nhân, người hỗ trợ một chương trình việc
làm cho phụ nữ ở làng quê.
Tiến lên 5 ô.
Bạn bị căng thẳng vì việc phải trông nom cả gia đình lẫn
cửa hàng. Chồng bạn phàn nàn rằng bạn không mấy khi
ở nhà. Ngoài ra, một người bán thảm có cửa hàng cạnh
chợ cũng bắt đầu bán bán cả hàng mỹ nghệ địa phương.
Lùi lại 3 ô.
Bạn thuê một người giúp việc
để giúp gánh bớt việc nhà.
Tiến lên 4 ô.
Mặc dù bị cạnh tranh,
chuyện làm ăn của bạn vẫn phát đạt. Bạn
muốn thuê một quầy ở vị trí tốt trong khu
phố mua sắm lớn, nhưng để làm điều đó
bạn phải đăng ký công ty của bạn. Bạn biết
được từ các chủ doanh nghiệp khác ở địa
phương rằng việc đăng ký sẽ mất nhiều thời
gian vô cùng…trừ khi bạn
đút lót. Khi xếp
hàng ở cơ quan đăng ký, bạn cân nhắc về
việc tiếp theo cần làm.
Hãy chuẩn bị thả
súc sắc một lượt trong khi bạn cân
nhắc đến việc phải làm tiếp theo.
Bạn bán hết nhanh và quay về nhà đầy hãnh
diện với số tiền bán được.
Tiến lên 5 ô.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét